Salvador Dalí en de miereneter
Salvador Dalí was niet alleen een briljant surrealistisch schilder, maar ook een meester in zelfpromotie. Hij liep over straat met een miereneter aan een lijn, verscheen op televisie met een neushoorn, en liet zich fotograferen terwijl hij uit een gigantisch ei kroop. Zijn beroemde opgedraaide snor was zorgvuldig onderhouden met bijenwas en werd zijn handelsmerk.
Michelangelo's obsessie
Michelangelo was zo bezeten van zijn werk aan de Sixtijnse Kapel dat hij vier jaar lang nauwelijks at, sliep of zich waste. Hij werkte liggend op zijn rug op een steiger, met verf die in zijn ogen druppelde. Na afloop kon hij maandenlang alleen lezen door papier boven zijn hoofd te houden — zijn ogen waren zo gewend aan het omhoog kijken. Hij schreef een sonnet over de fysieke marteling, compleet met een karikaturale zelftekening.
Rembrandt de verzamelaar
Rembrandt was een compulsieve verzamelaar. Zijn huis aan de Jodenbreestraat in Amsterdam stond vol met zeldzaamheden: uitheemse schelpen, Japanse wapenrustingen, antieke bustes, opgezette vogels en mappen vol prenten. Deze obsessie dreef hem uiteindelijk tot een faillissement in 1656 — maar leverde ook een schat aan objecten op die als inspiratie dienden voor zijn schilderijen.
"Het verschil tussen een gek en mij is dat ik niet gek ben."— Salvador Dalí
Caravaggio de crimineel
Caravaggio was niet alleen een revolutionair schilder, maar ook een notoire onruststoker. Hij werd meerdere keren gearresteerd voor vechtpartijen, vernielingen en beledigingen. In 1606 doodde hij een man tijdens een ruzie over een tenniswedstrijd en moest hij Rome ontvluchten. De rest van zijn leven was een aaneenschakeling van vlucht, schilderen en nog meer geweld.
De dunne lijn
Was hun gekte een bijproduct van hun genialiteit, of hun genialiteit een bijproduct van hun gekte? De psychologie zoekt al eeuwen naar een verband tussen creativiteit en geestesziekte. Wat vaststaat is dat deze kunstenaars de wereld anders zagen — en het lef hadden om die visie op doek te zetten, ongeacht wat de wereld ervan vond.
Van Gogh en de kleuren van waanzin
Vincent van Gogh leed aan zware depressies en psychotische episodes, maar produceerde in de laatste twee jaar van zijn leven meer dan achthonderd schilderijen. Sommige kunsthistorici geloven dat zijn intense kleurgebruik — de wervelende gele sterren, de knalblauwe luchten — deels werd beïnvloed door zijn medicatie met digitalis, dat geelverkleuring van het zicht kan veroorzaken. Anderen zien in zijn draaiende, turbulente penseelstreken een directe uitdrukking van zijn innerlijke onrust.
Picasso's vele gezichten
Pablo Picasso was misschien niet gek in klinische zin, maar zijn obsessieve karakter dreef hem tot buitengewone extremen. Hij werkte soms dagen achtereen zonder te slapen, rookte kettend en at onregelmatig. Zijn persoonlijke leven was een aaneenschakeling van intense relaties die elk een nieuwe artistieke periode inluidden: de Blauwe Periode volgde op een persoonlijke tragedie, het kubisme ontstond tijdens zijn relatie met Fernande Olivier, en zijn latere, wildere werk weerspiegelde de stormachtige jaren met Dora Maar en Françoise Gilot. Bij Picasso waren leven en kunst onlosmakelijk met elkaar verweven.